Jak radzić sobie z letnim sezonowym zaburzeniem afektywnym?

Skuteczne sposoby radzenia sobie z letnią depresją sezonową. Poznaj perspektywę logoterapii, noo-psycho-somatyki oraz teologii

Anna Blachowska

Psycholog, logoterapeutka, psychoterapeutka (w trakcie szkolenia)

Anna Blachowska

Psycholog, logoterapeutka, psychoterapeutka (w trakcie szkolenia)

Wysokie temperatury i silne słońce wywołują u wielu osób spadek nastroju. Sprawdź, jak odzyskać równowagę biologiczną i duchową.

Letnie sezonowe zaburzenie afektywne stanowi odrębną postać zaburzeń nastroju. Charakteryzuje się ono swoistym obrazem klinicznym, odmiennym od wariantu zimowego. Nadmierna ekspozycja na światło słoneczne oraz wysoka temperatura otoczenia prowadzą do rozregulowania cyklu dobowego. Zmiany te wpływają na zaburzenia wydzielania melatoniny oraz wzrost poziomu hormonów stresu.

Osoby dotknięte tą trudnością zmagają się z bezsennością, spłyconym snem, pobudzeniem psychomotorycznym i spadkiem łaknienia. Wysoki poziom lęku oraz stałe napięcie fizyczne utrudniają codzienne funkcjonowanie. Zrozumienie biochemicznych źródeł tego stanu pomaga zdjąć z siebie ciężar poczucia winy oraz podjąć próby złagodzenia objawów.


Ujęcie noo-psycho-somatyczne: reakcja ciała i postawa ducha

Perspektywa noo-psycho-somatyczna ukazuje człowieka jako jedność składającą się z wymiaru biologicznego, psychicznego oraz noetycznego. Ciało poddane uciążliwym warunkom klimatycznym wysyła sygnały wyczerpania. Sfera psychiczna odpowiada lękiem, irytacją lub obniżonym nastrojem.

Sfera noetyczna zachowuje autonomię wobec zjawisk biologicznych. Viktor Frankl określał tę zdolność mianem antagonizmu noo-psychicznego. Człowiek posiada wolność wyboru postawy wobec własnych cierpień somatycznych. Zamiast biernie ulegać dyskomfortowi biologicznemu, można uruchomić wewnętrzne zasoby duchowe. Pomocna staje się technika derefleksji. Polega ona na świadomym przeniesieniu uwagi z ciągłego monitorowania objawów fizycznych na realizację sensownych zadań.


Perspektywa teologiczna: akceptacja ludzkiej kruchości

Myśl teologiczna wnosi głębokie spojrzenie na doświadczenie ograniczeń biologicznych. Słabość fizyczna wywołana czynnikami naturalnymi wpisuje się w prawdę o ludzkiej naturze. Św. Paweł Apostoł w Drugim Liście do Koryntian wskazuje na paradoks duchowy, w którym moc doskonali w słabości się doskonali.

Doświadczenie fizycznego i emocjonalnego wyczerpania w okresie letnim przypomina o granicach własnej samowystarczalności. Taka sytuacja staje się zaproszeniem do praktykowania pokory oraz zaufania Stwórcy. Zamiast traktować obniżoną formę jako porażkę, warto odczytać ją jako okazję do wejścia w głębszą postawę pokoju wewnętrznego i porzucenie nierealistycznych oczekiwań wobec własnego organizmu.


Praktyczne strategie logoterapeutyczne w zmaganiu z Summer SAD

Praca nad przezwyciężeniem letniego zaburzenia afektywnego wymaga integracji działań na poziomie ciała, psychiki i ducha. Przydatne są następujące kroki:

  • Zastosowanie autotranscendencji: Skierowanie uwagi na relacje z bliskimi lub pomoc innym ludziom osłabia koncentrację na własnym dyskomforcie.

  • Modyfikacja postawy: Porzucenie przymusu przeżywania letniej radości (wbrew narracji obecnej w mediach społecznościowych) pozwala uniknąć dodatkowego napięcia psychicznego.

  • Higiena rytmu dobowego: Stosowanie zaciemnionych zasłon, chłodzenie pomieszczeń oraz dbanie o stałe pory snu wspierają układ nerwowy.

  • Odnajdywanie sensu w odpoczynku: Traktowanie czasu zwolnienia jako wartości samej w sobie, bez konieczności ciągłej aktywności.


Bezpłatna konsultacja online – jak wygląda pierwszy krok?

Rozpoczęcie drogi do odzyskania wewnętrznego spokoju bywa wyzwaniem. Nasze centrum oferuje wsparcie dostosowane do indywidualnych potrzeb każdej osoby. Pierwszym krokiem może być umówienie bezpłatną konsultację online za pośrednictwem naszej strony internetowej.

Podczas tego wstępnego spotkania uzyskasz:

  • pierwszą w pomoc z rozpoznaniu trudności

  • empatyczne wysłuchanie

  • pomoc w doborze odpowiedniego specjalisty i dalsze drogi wsparcia.


FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się letnie sezonowe zaburzenie afektywne od zimowego?

Wariant zimowy charakteryzuje się zazwyczaj sennością i wzmożonym apetytem. Wariant letni objawia się bezsennością, spadkiem apetytu, niepokojem oraz pobudzeniem układu nerwowego wywołanym wysoką temperaturą i światłem.

W jaki sposób logoterapia pomaga w walce z letnią depresją?

Logoterapia umożliwia zmianę nastawienia do objawów somatycznych. Uczy wykorzystywać przestrzeń wolności duchowej do odnajdywania sensu mimo fizycznych i emocjonalnych ograniczeń.

Kiedy warto zgłosić się na profesjonalną psychoterapię?

Konsultacja ze specjalistą jest wskazana, gdy utrzymujący się spadek nastroju, lęk lub trudności ze snem uniemożliwiają codzienne funkcjonowanie i wywołują głębokie poczucie cierpienia.


Źródła naukowe

  • Frankl, V. E. (2010). Woli sensu: Założenia i zastosowanie logoterapii. Wydawnictwo Czarna Owca.

  • Roecklein, K. A., & Rohan, K. J. (2005). Seasonal affective disorder: an overview of assessment and treatment approaches. Psychiatry (Edgmont), 2(1), 20-26.

  • Wehr, T. A., Sack, D. A., & Rosenthal, N. E. (1987). Seasonal affective disorder with summer depression. American Journal of Psychiatry, 144(12), 1602-1603.